Κατηγορίες

Let the sunshine in - Με αφορμή το βιβλίο της Ευαγγελίας Θεοδωρίδου «Η… λιάδα μιας έφηβης»

Let the sunshine in - Με αφορμή το βιβλίο της Ευαγγελίας Θεοδωρίδου «Η… λιάδα μιας έφηβης»

Γράφει ο Φίλιππος Μανδηλαράς 

 

Το αντιπολεμικό μιούζικαλ Hair (Τρίχες), που έκανε την πρεμιέρα του στο Μπρόντγουεϋ το 1968 εν μέσω της γενικευμένης αντίδρασης ενάντια στο σύστημα αξιών των ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας, κατά κάποιον τρόπο, τη γενιά των λουλουδιών αλλά και την κορύφωση της αντίδρασης της επερχόμενης γενιάς ενάντια στην προηγούμενη, θα το έχετε ακουστά είτε από μουσικά αποσπάσματα είτε από την ταινία του Μίλος Φόρμαν που γυρίστηκε μια δεκαετία αργότερα.

Πρόκειται για ένα μιούζικαλ σταθμό, που πραγματεύεται το πέρασμα ολόκληρης της μεταπολεμικής Αμερικής από την αντιδραστική εφηβεία των δεκαετιών του ’50 και του ’60 στην ενηλικίωση της επόμενης και, κυρίως, της μεθεπόμενης δεκαετίας. Είναι ένα έργο που διέπεται από τη νοοτροπία, τη μουσική, την κουλτούρα, τα ήθη και τα έθιμα των επαναστατημένων εφήβων της εποχής. Ένα εφηβικό έργο, τελικά, κι ίσως αυτό να εξηγεί και την αντοχή του στον χρόνο. 

Ανάμεσα στα μουσικά κομμάτια που ακούγονται στο μιούζικαλ, το «Let the sunshine in» (κομμάτι με το οποίο κλείνει η παράσταση) συνέβη να γνωρίσει εκπληκτική αναγνώριση αμέσως, να φτάσει στην κορυφή του Billboard το 1969, να τραγουδηθεί από το κοινό στο Γούντστοκ και να γνωρίσει παρέα με το «Aquarius» παγκόσμια επιτυχία τις επόμενες χρονιές, τραγουδισμένο από το φωνητικό συγκρότημα The 5th Dimension. Μελωδία απλή, ρυθμός ξεσηκωτικός και τα λόγια του τίτλου επαναλαμβανόμενα σαν μάντρα, στοχευμένα, με έντονο συμβολισμό για όποιον τα ακούει. Τραγούδι σχεδόν θρησκευτικό: αφήστε τον ήλιο να μπει, μη σκοτεινιάζετε το μέλλον μας, αφήστε μας να ζήσουμε, αφήστε μας να δημιουργήσουμε. Τραγούδι που θα μπορούσε να είναι ένας διαχρονικός ύμνος της εφηβείας.

Να, λοιπόν, ποιο τραγούδι άρχισε σιγά σιγά να ξεπροβάλει στο μυαλό μου όσο προχωρούσα στην ανάγνωση του Η…λιάδα μιας έφηβης! Μπορεί να οφείλεται, βέβαια, και στην προφανή σύνδεση του τίτλου με τη λιακάδα (πέραν της αναφοράς στο έπος του Ομήρου), μπορεί και στη νοσταλγία της έφηβης ηρωίδας για τις λιακάδες της πατρίδας της τώρα που βρίσκεται στη μακρινή Σουηδία, αλλά όχι, δε θα ήταν αρκετά αυτά για να ξεπροβάλει και να απλωθεί σελίδα με τη σελίδα ως μόνιμο soundtrack το «Let the sunshine in»!

Είναι η επαναστατική διάθεση της Δάφνης, είναι η αμφισβήτηση των πάντων, είναι τα μικρά μικρά, ελάχιστα της ζωής της, η ρουτίνα της που αποτελεί τον άξονα της αμφισβήτησής της και η έντονη επιθυμία της να ζήσει καινούρια, φωτεινή κι απελευθερωμένη τη ζωή της. Είναι η ανάγκη της να ανοίξει χώρο για έναν νέο ήλιο μέσα της κι ο αγώνας της γι’ αυτό.

Η Ευαγγελία Θεοδωρίδου αντιτάσσει το σύμπαν της Δάφνης (και μόνο αυτό) σ’ ένα αναγνωστικό τοπίο όπου τα μυθιστορήματα για εφήβους ξεχειλίζουν από παραβατικότητα, ακραίες συμπεριφορές, ζητήματα φύλου και γένους, ρατσισμό, φανατισμό, υπέροχους και ισορροπημένους καλούς ενάντια σε κατατρεγμένους αλλά φοβερούς κακούς, προκειμένου να στηρίξουν μια ισχυρή πλοκή που θα τραβήξει το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Η Ευαγγελία Θεοδωρίδου τολμάει να δημιουργήσει ένα χορταστικό εφηβικό μυθιστόρημα με το ελάχιστο: την καθημερινότητα μιας έφηβης που δυσανασχετεί στην κοινωνία όπου ζει, στην οικογένεια όπου ζει, στο σώμα της το ίδιο, και προσπαθεί να τα αποτινάξει όλα (αλλά μπορεί και να προσπαθεί να τα ξαναγνωρίσει, να τα επαναπροσδιορίσει), προκειμένου να κάνει το επόμενο βήμα.

Φαίνεται απλό, αλλά δεν είναι. Για την ακρίβεια, είναι ό,τι πιο δύσκολο μπορεί να κάνει ο ενήλικος συγγραφέας καθώς χρειάζεται να μπει στο μυαλό του εφήβου και να λειτουργήσει με τους δικούς του ρυθμούς δίχως να κρίνει και να λογοκρίνει. Δίχως να κρύβει κάτω από το χαλί μιας εντυπωσιακής πλοκής την άγνοια ή τη σύγχυσή του για τον τρόπο που ονειρεύεται σήμερα ένας έφηβος, που ερωτεύεται, που θυμώνει ή που διαπραγματεύεται τον ζωτικό του χώρο. Κι η Ευαγγελία Θεοδωρίδου το πετυχαίνει πλήρως.

Τι σημασία έχει, λοιπόν, το τι συμβαίνει στο μυθιστόρημα (συνέχεια του πετυχημένου Ω...δύσσεια μιας έφηβης), αφού αυτό που θα διαβάσει ο έφηβος αναγνώστης είναι μια παραλλαγή της ζωής του, καθώς θ’ αναγνωρίσει τις μύχιες σκέψεις του, τους δισταγμούς, τις αμφιβολίες, τα λάθη, τις επιτυχίες και τις αποτυχίες του; Θ΄ αναγνωρίσει την καταστροφικότητα του θυμού του, το βάσανο των ενοχών του, την αμφισβήτηση του ίδιου του εαυτού του, την ανατριχίλα του κορμιού στον έρωτα, την αποθέωση και την αποκαθήλωση των φίλων, τη γόνιμη ανατροπή των πάντων. Και θα πει: «Ναι, υπάρχουν κι άλλοι σαν κι εμένα, δεν είμαι μόνος, είμαι μέλος αυτής της γενιάς και παλεύω όπως όλοι να διώξω την παλιατζούρα που μου ’χουν φορτώσει, ώστε ν’ ανοίξω χώρο εντός μου για να μπει το φως. Το νέο φως μιας ζωής όπως τη θέλω εγώ!».

Το Η… λιάδα μιας έφηβης είναι από τα σπάνια εκείνα μυθιστορήματα που μπορούν να σε αλλάξουν. Κι αν είσαι σήμερα 15, 16, 17 χρονών, χρειάζεται να το διαβάσεις επειγόντως γιατί μιλάει σ’ εσένα και μόνο σ’ εσένα με τα δικά σου λόγια. Αν τώρα είσαι αγόρι κι ερωτευτείς τη Δάφνη, γνώριζε ότι είναι πιασμένη. Αν και ποτέ δεν ξέρεις…

Για να συνεννοούμαστε, καλό είναι να ακούσετε το «Aquarius/ Let The Sunshine In» από τους The 5th Dimension στην απόλυτη vintage εκδοχή του: https://www.youtube.com/watch?v=ILSr9BbhoJQ&ab_channel=MrHaagsesjonny1, και να δείτε την τελική σκηνή του Hair από την παράσταση του 1969, όπου συμπεριλαμβάνεται το τραγούδι. https://www.youtube.com/watch?v=bYDrgLRK_p4&ab_channel=MarcREGNAULT

 

 

Ðñïçãïýìåíï
Åðüìåíï


Page generated: 21/06/2021 09:38:44