Κατηγορίες

Άρθρο

Σοφία Νέμα, Ο γάμος του Κοντοπίθαρου & Ο Κοντοπίθαρος και η εξαφάνιση των διδύμων

Σοφία Νέμα, Ο γάμος του Κοντοπίθαρου & Ο Κοντοπίθαρος και η εξαφάνιση των διδύμων

Γράφει η Βασούλα Κατέρη

 

Ο Κοντοπίθαρος είναι ο βασιλιάς της Πλατανοχώρας. Μπορεί να έχει ύφος τρομακτικό και μακριά γένια, μα έχει καρδιά μάλαμα, είναι δίκαιος κι ευγενικός. Δε μοιάζει καθόλου με τους βασιλιάδες των κλασικών παραμυθιών, τους γεροδεμένους, τους ψηλούς και καλοφτιαγμένους, αυτούς που αγαπούν τον πόλεμο και τις μάχες. Είναι τόσο κοντούλης, που ο πρωθυπουργός του, ο Φακιδομούρης, τον αποκαλεί Χαμηλότατο, γιατί αν ξεχαστεί και τον προσφωνήσει Υψηλότατο, είναι σαν να τον κοροϊδεύει κατάμουτρα. Ο Κοντοπίθαρος από μικρό παιδί, όταν είχε τις μαύρες του, ξεχείλιζε μια πιατέλα με κάθε λογής φαγητό και χωνόταν σ’ ένα μεγάλο πιθάρι που βρίσκεται στο κελάρι του παλατιού. Αυτό είναι το καταφύγιό του ακόμη και τώρα, εκεί παίρνει τις μεγάλες αποφάσεις για τη ζωή του, εκεί αφήνει τις έγνοιες, τις στενοχώριες και τα βάσανά του. Ο άρχοντας Παραδόπιστος και η κόρη του Ψηλομύτα έχουν βάλει στο μάτι τους θησαυρούς του Κοντοπίθαρου, καθώς ο πλούτος είναι ο μοναδικός σκοπός της ζωής τους, και σκαρώνουν ύπουλα σχέδια για να τον αποκτήσουν.

Στον Γάμο του Κοντοπίθαρου ο βασιλιάς αναζητά τη μελλοντική βασίλισσα. Διοργανώνει μια μεγάλη γιορτή και προσκαλεί όλες τις αρχοντοπούλες του τόπου που βρίσκονται σε ηλικία γάμου. Η τύχη θα φέρει στο παλάτι τη γλυκιά, στρουμπουλή Ροζούλα, την κόρη της μάγισσας Ξεμαλλιάρας, που μεμιάς θα κλέψει την καρδιά του Κοντοπίθαρου. Όμως να που ο άρχοντας Παραδόπιστος με την κόρη του Ψηλομύτα τού παρουσιάζει ένα έγγραφο σφραγισμένο από τον πατέρα του, τον βασιλιά Θαρρετό, το οποίο αποδεικνύει ότι έχουν αρραβωνιαστεί με την Ψηλομύτα απ’ όταν ήταν έξι ετών. Το νέο πέφτει σαν κεραυνός στο κεφάλι του Κοντοπίθαρου. Πώς είναι δυνατό να παντρευτεί κάποια που δεν αγαπά; Χώνεται στο αγαπημένο του πιθάρι για να παρηγορηθεί, όταν ξάφνου ακούει βήματα και συνωμοτικούς ψιθύρους. Είναι ο Παραδόπιστος και η Ψηλομύτα. Τρίβουν τα χέρια τους θριαμβευτικά και μιλούν για κάποιο θησαυρό. Ο Κοντοπίθαρος ακούει το ύπουλο σχέδιό τους και καταλαβαίνει. Όταν οι δυο κατεργάρηδες αποχωρούν, βγαίνει από την κρυψώνα του και φωνάζει τον Φακιδομούρη και τον δικαστή Σπαζοκέφαλο. Πώς θα τους αναγκάσουν να ομολογήσουν το ψέμα τους; Η μόνη λύση είναι το μαγικό φίλτρο της αλήθειας, που ετοιμάζει η μάγισσα Ξεμαλλιάρα. Κι ενώ τίποτα δεν πάει όπως το λογάριαζαν και η μία γκάφα διαδέχεται την άλλη, η τρομάρα που παίρνουν οι δύο απατεώνες από τη δράση του φίλτρου τούς κάνει να αποκαλύψουν την αλήθεια. Αρραβώνας δεν υπάρχει, υπάρχει όμως θησαυρός και χάρτης μάλιστα που οδηγεί σ’ αυτόν. Ο Παραδόπιστος και η Ψηλομύτα εξορίζονται για πάντα στην Τσιγκουνοχώρα. Ο Κοντοπίθαρος υπόσχεται να μοιράσει τον θησαυρό στον λαό του. Αμέσως σπεύδουν στο σημείο που υποδεικνύει ο χάρτης. Μια μυστική κρύπτη αποκαλύπτεται κάτω από το αγαπημένο πιθάρι του βασιλιά. Μια πέτρινη σκάλα τούς οδηγεί στα έγκατα του παλατιού. Εκεί αντικρίζουν ένα πραγματικό θαύμα. Μια πελώρια βιβλιοθήκη! Το όνειρο του βασιλιά Θαρρετού για μια δημόσια βιβλιοθήκη πραγματοποίησε τελικά ο γιος του, ο Κοντοπίθαρος. Μετά τα εγκαίνια της Θαρρέτειας Βιβλιοθήκης, ακολούθησε ο λαμπρός γάμος του βασιλικού ζεύγους.

Στο επόμενο βιβλίο, Ο Κοντοπίθαρος και η εξαφάνιση των διδύμων, ο βασιλιάς με τη Ροζούλα ζουν αγαπημένοι με τα δύο τους παιδιά, την Αφράτη και τον Γοδεφρείδο. Η Πλατανοχώρα διαθέτει πια το Θαρρέτειο Πανεπιστήμιο και οι κάτοικοί της μορφώνονται και ευημερούν. Η αγάπη για τη γνώση και την προκοπή κάνει θαύματα. Τα δίδυμα αδέλφια επίσης αγαπούν πολύ το διάβασμα και ξεχωρίζουν για την ευφυΐα τους. Η κυρία Τριανταφυλλένια, απόφοιτη του Θαρρέτειου, διορίζεται παραμάνα τους πριν ακόμη γεννηθούν. Τα αγαπά σαν δεύτερη μητέρα τους κι εκείνα το ίδιο. Έτσι, στα ένατα γενέθλια των διδύμων η Τριανταφυλλένια αναλαμβάνει τη διοργάνωση μιας ξεχωριστής γιορτής. Το πάρτι γίνεται στο Πλατανοδάσος και όλοι δείχνουν ενθουσιασμένοι. Η Τριανταφυλλένια προσκαλεί δυο γελωτοποιούς, έκπληξη για να διασκεδάσουν τα παιδιά. Πώς θα μπορούσε να φανταστεί ότι κάτω από τα μασκαρεμένα πρόσωπα κρύβονταν οι υποχθόνιοι Παραδόπιστος και Ψηλομύτα; Ότι το πάρτι γενεθλίων θα μετατρεπόταν σε μια καλοστημένη παγίδα για την αρπαγή των διδύμων; Θλίψη και πανικός επικρατεί στο παλάτι. Ο Κοντοπίθαρος, σύμφωνα με τη συνήθεια του, γεμίζει μια πιατέλα με φαγητά και χώνεται μέσα στο πιθάρι για να εκτονώσει τη στενοχώρια του. Εκεί βρίσκει το σημείωμα των δύο εξόριστων που εξακολουθούν να διψούν για πλούτη και εκδίκηση. Πώς κατάφεραν όμως να το σκάσουν από την Τσιγκουνοχώρα; Πού κρύβουν τα παιδιά; Τον δρόμο για την κρυψώνα δείχνει η αδελφή της μάγισσας Ξεμαλλιάριας, η μάγισσα Ξεδοντιάρα, που κάποτε την έλεγαν Μαργαρίτα και τώρα κάπου κάπου μεταμορφώνεται σε κουκουβάγια και ζει μονάχη της μέσα στο Μαύρο Δάσος. Στο μεταξύ κι ο Γοδεφρείδος έχει στριμώξει τους δυο απατεώνες με την εξυπνάδα του. Τους τάζει τα δύο «Δέλτα» που ξεπερνούν σε αξία κάθε θησαυρό. Όταν τελικά οι δύο απατεώνες συλλαμβάνονται από τον αρχηγό της βασιλικής φρουράς, τον Αετομάτη, για να οδηγηθούν στις φυλακές του Κλεφτοχωρίου, μεσολαβεί ο Γοδεφρείδος και πείθει τον Κοντοπίθαρο να μην τους φυλακίσει, αλλά να δώσει στους απαγωγείς τα δύο «Δέλτα». Άραγε πάει ο νους σας περί τίνος πρόκειται;

Σίγουρα πρόκειται για δύο ιστορίες γραμμένες με απλότητα και χιούμορ. Η συγγραφέας δανείζεται στοιχεία από γνωστά κλασικά παραμύθια και τα φέρνει στο σήμερα. Ο Γάμος του Κοντοπίθαρου παραπέμπει στη Σταχτοπούτα. Τα μαγικά φίλτρα, οι μάγισσες και οι μεταμορφώσεις είναι μοτίβα άρρηκτα συνδεδεμένα με το παραμύθι και δημιουργούν οικειότητα στο παιδί αναγνώστη. Με λόγο συμβολικό, υπαινικτικό και ενίοτε σαρκαστικό, η Σοφία Νέμα σπάει στερεότυπα και ανατρέπει ρόλους και σχέσεις που αφορούν την οικογένεια, την εξουσία και την άσκησή της. Προβάλλει την αξία της γνώσης, της εργατικότητας, της δικαιοσύνης και της ισότητας με εύληπτο και διασκεδαστικό τρόπο. Σ’ ένα πρώτο επίπεδο ο αναγνώστης απολαμβάνει μια ευρηματική, σπαρταριστή ιστορία με ήρωες που τα ονόματά τους φέρουν στοιχεία του χαρακτήρα τους ή της εμφάνισής τους. Οι ιδιότυπες συμπεριφορές τους φωτίζονται μέσα από τη δράση τους δημιουργώντας ένα εναργές και ελκυστικό αφήγημα. Από την άλλη, όλα αυτά εκκινούν ερωτήματα και συζητήσεις για θέματα βαθύτερα. Η εικονογράφηση από τον Τόμεκ Γιοβάνη συνοδεύει και συμπληρώνει το κείμενο. Το άσπρο μαύρο και οι αιχμηρές γραμμές ζωντανεύουν την εικόνα. Η χιουμοριστική διάθεση και το παιχνίδι αποτυπώνεται εξίσου και στα σκίτσα. Γέλασα πολύ με τον Αετομάτη που κρατάει μια χτένα θέλοντας να δηλώσει ότι «χτένισε» την περιοχή. Κράτησα από το πρώτο βιβλίο την ανακάλυψη της βιβλιοθήκης ως απόλυτου θησαυρού ενώ από το δεύτερο τα δύο «Δέλτα». Ευφυή ευρήματα που προκαλούν τον αναγνώστη να σκεφτεί για τα σπουδαία πράγματα στη ζωή μας.

 

Η Βασούλα Κατέρη είναι αναγνώστρια και έχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών με ειδίκευση "Ανάγωση, Φιλαναγνωσία και Εκπαιδευτικό Υλικό" από το ΕΚΠΑ.

Επόμενο


Page generated: 21/10/2020 19:27:21