Κατηγορίες

Άρθρο

Φίλιππος Μανδηλαράς, Δρακομανία

Φίλιππος Μανδηλαράς, Δρακομανία

Γράφει η Βασούλα Κατέρη

 

Το φιλόδοξο κόκκινο μυρμήγκι είναι ο φύλακας της άκρης του κόσμου. Μεγαλύτερη τιμή δε θα μπορούσαν να του κάνουν. Φουσκώνει από περηφάνια όταν το σκέφτεται τις ώρες της περιπολίας. Έχει ακούσει τρομακτικές ιστορίες από τους έμπειρους πολεμιστές της φυλής του για «τρομερά τέρατα με πράσινα μάτια και βραχνή φωνή» ή άλλους «κιτρινόμαυρους ιπτάμενους εχθρούς με δηλητηριώδες κεντρί» που καραδοκούν στην απέραντη υδάτινη έκταση. Όσο κι αν τρέμει το φυλλοκάρδι του, ονειρεύεται να γίνει ο πιο τρομερός πολεμιστής της φυλής των κόκκινων μυρμηγκιών κι έχει βάλει σκοπό να κάνει τ’ όνειρό του πραγματικότητα. Ώσπου βρίσκεται μπροστά σ’ έναν πελώριο όγκο που αρχίζει να δονείται και αδράχνει την ευκαιρία του. Ο αρχηγός της φυλής του επιμένει ότι πρόκειται για ένα συνηθισμένο αυγό, πνιχτά γέλια ακούγονται και ο εξευτελισμός του φιλόδοξου μυρμηγκιού είναι ζήτημα χρόνου. Την κατάσταση σώζει ο μάγος της φυλής που δείχνει να συμμερίζεται τις φαντασίες που αράδιασε το κόκκινο μυρμήγκι και μάλιστα περιπλέκει την κατάσταση μιλώντας για αυγό δράκου. Τη στιγμή εκείνη ένα κρακ προκαλεί χάος στον μεγάλο βάλτο. «Δράκος!» φωνάζουν τα κόκκινα μυρμήγκια και σκορπίζουν ατάκτως χωρίς να περιμένουν να δουν τι πρόβαλε μέσα από το αυγό. Στο μεταξύ ένας τυφλοπόντικας που παρακολουθεί τις κινήσεις των μυρμηγκιών στο άκουσμα της λέξης «Δράκος!» υψώνει το κεφάλι του και είναι σίγουρος πως τον βλέπει. Τότε ξεκινά ένα γαϊτανάκι παραπληροφόρησης με το νέο για τη γέννηση ενός δράκου να παίρνει τρομακτικές διαστάσεις και, σαν το ντόμινο, να μεταφέρεται από τα τρωκτικά στα αρπακτικά, έπειτα στα ερπετά που έδωσαν τη σκυτάλη στα φυτοφάγα, κι εκείνα με τη σειρά τους στα σαρκοφάγα, για να φτάσει η φοβερή είδηση στον βασιλικό κυνηγό κι από εκεί να καταλήξει στ’ αυτιά του Κίτρινου Βασιλιά, ο οποίος έσπευσε να βγάλει φιρμάνι απαγορεύσεων στους πολίτες, κηρύσσοντας το βασίλειό του σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Σ’ αυτή την αλυσιδωτή ενημέρωση οι αγγελιοφόροι του κάθε είδους, ο τυφλοπόντικας, το γεράκι και ο χρυσογέρακας, ο χαμαιλέοντας, ο λαγός, το φίδι, ο αγριόχοιρος και ο λύκος, καθένας με τον χαρακτήρα του, τις αρετές και τις αδυναμίες του, από τη μια διασπείρουν την είδηση άκριτα χωρίς να την εξακριβώσουν, μεγεθύνουν τη φήμη της δρακομανίας, η οποία εξαπλώνεται ταχύτατα επηρεάζοντας και τη ζωή των ανθρώπων, από την άλλη όμως ομονοούν απέναντι στον εχθρό. Για τα ζώα σημασία έχει να διασωθούν και να αντιμετωπίσουν από κοινού τον δράκο.

Φανταστείτε την έκπληξη του φιλόδοξου μυρμηγκιού όταν ανακαλύπτει έναν κούκο να ψάχνει το αυγό του. Είναι τέτοια η πεποίθησή του πως πρόκειται για τον δράκο, που με περισσή γενναιότητα σπεύδει να τον αιχμαλωτίσει. Όσο κι αν τα άλλα μυρμήγκια γελούν με το πάθημά του, είναι αδύνατο να μην του αναγνωρίσουν το θάρρος, την τόλμη να τα βάλει μ’ έναν «δράκο». Το κόκκινο μυρμήγκι αποφασίζει να επανορθώσει. Ζητά συγγνώμη από τον τυφλοπόντικα για όλη αυτή την παρεξήγηση. Το ίδιο και ο τυφλοπόντικας παραδέχεται το λάθος του στα τρωκτικά και ξεκινάει πάλι το γαϊτανάκι της αποκατάστασης της αλήθειας. Μέσα από αυτή τη διαδρομή τα ζώα διαπιστώνουν πώς «θέλει τόλμη να λέει κάποιος την αλήθεια… αλλά θέλει τόλμη και να την ακούει και να συγχωρεί τα λάθη» και καταλήγουν «ότι μερικές φορές είναι πολύ χρήσιμοι οι δράκοι… σ’ αναγκάζουν να δεις τον κόσμο με άλλα μάτια». Την ίδια ώρα, στο Κίτρινο Βασίλειο η φήμη του δράκου καλά κρατεί γιατί έτσι συμφέρει τον Κίτρινο Βασιλιά. Συνεχίζει τον πόλεμο και τρομοκρατεί τους ανθρώπους. Οι νέοι όμως κάποτε επαναστατούν κι αποτινάσσουν τον φόβο της δρακομανίας. Επιλέγουν να ζήσουν ελεύθεροι και να χαρούν. Οι βασιλιάδες όμως εξακολουθούν να δημιουργούν δράκους για να συντηρούν τις διαμάχες. «Ευτυχώς όμως που υπάρχουν εκείνοι που καταλαβαίνουν την ανάγκη των βασιλιάδων να δημιουργούν συνεχώς δράκους και αρνούνται να παίξουν το παιχνίδι τους».

Η Δρακομανία είναι μια αλληγορική ιστορία που με ευφυή τρόπο προβάλλει την αξία της αλήθειας, της αλληλεγγύης και της ελευθερίας ενώ παράλληλα στηλιτεύει τη διασπορά ψευδών ειδήσεων, τον πόλεμο και τα καταπιεστικά καθεστώτα. Ο δράκος αποτελεί ένα ισχυρό σύμβολο εχθρών και εισβολέων και ενσαρκώνει τον φόβο, το κακό και το χάος. Το κόκκινο μυρμήγκι, από υπερβάλλοντα ζήλο να ανέλθει, δημιουργεί ένα πραγματικό κομφούζιο το οποίο επηρεάζει και το τελευταίο πλάσμα του ζωικού βασιλείου. Παρατηρεί ο αναγνώστης πώς μια φήμη διαδίδεται από τον έναν στον άλλο παραφουσκωμένη κάθε φορά και φτάνει η τρίχα να γίνει τριχιά, η οργιάζουσα φαντασία μεταμορφώνει τον βάτραχο σε τέρας με πράσινα μάτια, τη μέλισσα σε κιτρινόμαυρο εχθρό και τον βάλτο σε μια απέραντη υδάτινη έκταση. Ίσως έτσι να φαντάζει ο κόσμος στα μάτια του μικροσκοπικού μυρμηγκιού, ωστόσο δε βρίσκεται κανείς να βάλει φρένο σ’ αυτό το παραλήρημα. Ίσα ίσα, καθένα από τα ζώα που μεταφέρει την είδηση συμβάλλει στη διόγκωσή της. Παρ’ όλ’ αυτά είναι αξιοσημείωτη η αντίδραση όλων των ζώων που στέκονται ενωμένα απέναντι στον εχθρό, παύουν κάθε επίθεση μεταξύ τους και φιλιώνουν μέχρι να ξεκαθαριστεί η υπόθεση. Σπουδαιότερη είναι η στάση των ζώων όταν αποδεικνύεται ότι δράκος δεν υπήρξε ποτέ. Το φιλόδοξο μυρμήγκι τολμά, ζητά συγγνώμη, παραδέχεται το λάθος του. Όλοι οι ήρωες με τη σειρά τους πράττουν ανάλογα ή και όχι. Ο αναγνώστης προσλαμβάνει μια ποικιλία συμπεριφορών και στέκεται απέναντί τους κριτικά. Δυστυχώς στον κόσμο των ανθρώπων δε συμβαίνει το ίδιο. Η δρακομανία αποτελεί για την εξουσία το άλλοθι για τη συνέχεια των πολέμων και την τρομοκρατία των ανθρώπων. Έτσι ο δράκος παραμένει ζωντανός. Ο συγγραφέας ξεδιπλώνει μια διασκεδαστική ιστορία με άρωμα κλασικού παραμυθιού. Η χρήση πλήθους συμβόλων, η κλιμάκωση του προβλήματος και η αποκατάστασή του, τα χαρακτηριστικά και οι συμπεριφορές των ζώων που ταυτίζονται με τις αντίστοιχες ανθρώπινες είναι μερικά από τα στοιχεία που συνθέτουν το παραμυθικό μοτίβο. Η Δρακομανία πληροί επάξια το κριτήριο της αισθητικής απόλαυσης για τον νεαρό αναγνώστη και επιπλέον γίνεται η αφορμή συζητήσεων για τη φύση, τους κανόνες και τις ισορροπίες της, καθώς και για τις έννοιες της ειλικρίνειας, της φαντασίας, του τρόμου, και πολλών ακόμη μηνυμάτων και συμβολισμών που μια αλληγορία κρύβει στους κόλπους της. Πρόκειται για μια ιστορία όχημα πολλών μηνυμάτων, απαλλαγμένη ωστόσο από διδακτισμούς και αναχρονιστικές απόψεις.

 

Η Βασούλα Κατέρη είναι αναγνώστρια και έχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών με ειδίκευση "Ανάγωση, Φιλαναγνωσία και Εκπαιδευτικό Υλικό" από το ΕΚΠΑ.

 

Προηγούμενο
Επόμενο


Page generated: 28/09/2020 06:14:12