Κατηγορίες

Άρθρο

Ταξίδι στο σύμπαν των απολεσθέντων αντικειμένων - Με αφορμή το «Δέκα κάλτσες (τέσσερις δεξιές και έξι αριστερές) σε απίστευτες περιπέτειες» της Γιουστύνα Μπεντνάρεκ σε εικόνες του Ντάνιελ ντε Λατούρ

Ταξίδι στο σύμπαν των απολεσθέντων αντικειμένων - Με αφορμή το «Δέκα κάλτσες (τέσσερις δεξιές και έξι αριστερές) σε απίστευτες περιπέτειες» της Γιουστύνα Μπεντνάρεκ σε εικόνες του Ντάνιελ ντε Λατούρ

Γράφει ο Φίλιππος Μανδηλαράς


Υπάρχουν στη ζωή μας κάποια ερωτήματα τα οποία σχηματίζονται από πολύ νωρίς στο μυαλό μας, αλλάζουν, μεταλλάσσονται και εξελίσσονται όσο ενηλικιωνόμαστε, αλλά παραμένουν αναπάντητα. Δεν αναφέρομαι σε φιλοσοφικά-υπαρξιακά ερωτήματα που σχετίζονται με τον Θεό, την ευτυχία ή τη δυστυχία στη γη, το νόημα της ύπαρξης και άλλα παρόμοια, αλλά σε κάποια ερωτήματα που θα μπορούσαμε να τα χαρακτηρίσουμε «ευτελή», για τα οποία δεν πολυσυζητάμε και, αν το κάνουμε, αυτό συμβαίνει μόνο στον κύκλο των κοντινών μας ανθρώπων. Ερωτήματα τα οποία σχετίζονται, κατά κύριο λόγο, με την τύχη διαφόρων μικροαντικειμένων που μας είναι είτε πολύ προσφιλή, είτε (και) χρηστικά. Έτσι, τα πολύ μικρά παιδιά αναρωτιούνται πού εξαφανίστηκε το αγαπημένο τους κουκλάκι, αυτοκινητάκι, τρενάκι ή τσιμπιδάκι για τα μαλλιά, αργότερα θα αναρωτιούνται πού εξαφανίστηκε η ξύστρα, η γόμα, το μολύβι, η μπάλα ή η στέκα, κι όσο θα μεγαλώνουν, θα αλλάζουν τα ερωτήματα: πού εξαφανίστηκε το αγαπημένο τους μπλουζάκι, το σκουλαρίκι, το κουμπί από το πουκάμισο, το κραγιόν, η σκιά, το έγγραφο στο word… Ενήλικοι πια, αναρωτιόμαστε πού χάθηκαν τα κλειδιά, το τηλεκοντρόλ, οι πιπίλες των παιδιών, τα κουταλάκια του γλυκού, τα πιρούνια, τα γυαλιά – ένα σωρό αντικείμενα που τα χρησιμοποιούμε καθημερινά και μια μέρα εξαφανίζονται σαν να τα καταπίνει ένα παράλληλο σύμπαν απολεσθέντων αντικειμένων. 

Αν αναλογιστούμε τώρα αυτό το σύμπαν και προσπαθήσουμε να απαριθμήσουμε τα αντικείμενα από τα οποία κατοικείται, θα διαπιστώσουμε ότι κυριαρχείται από μονές κάλτσες κάθε λογής –βαμβακερές, μεταξωτές, μάλλινες, ψιλές, χοντρές, φθαρμένες, ολοκαίνουριες κάλτσες που έχουν καταδικάσει το ζευγάρι τους στην αχρηστία γιατί κάποιος κάποτε έκρινε πως τα ζευγάρια των καλτσών πρέπει να είναι ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ όμοια στα πόδια μας…

Κάπως έτσι, φαντάζομαι, άναψε η σπίθα για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου στην κυρία Μπεντνάρεκ, η οποία στη συνέχεια επισκέφθηκε το παράλληλο σύμπαν των απολεσθέντων αντικειμένων, συνάντησε χιλιάδες μονές κάλτσες και αποφάσισε να μοιραστεί μαζί μας τις ιστορίες έξι αριστερών και τεσσάρων δεξιών οι οποίες, πριν εξαφανιστούν, έτυχε να ανήκουν στη δεσποινίδα Βι (από το Βικτώρια). Και σας διαβεβαιώ ότι όσα μας καταθέτει είναι τόσο συγκλονιστικά, που θα αναγκαστείτε κι εσείς να μετακινήσετε το πλυντήριό σας για να διαπιστώσετε αν πράγματι υπάρχει στο πάτωμα ή στον τοίχο κάποια τρύπα από την οποία διαφεύγουν όλες αυτές οι κάλτσες που ψάχνετε τόσον καιρό! 

Όμως, το συγκλονιστικότερο απ’ όλα όσα μας μεταφέρει η κυρία Μπεντνάρεκ από το σύμπαν των απολεσθέντων καλτσών, είναι πως οι κάλτσες αυτές δε χάνονται κατά τύχη, αλλά αυτοβούλως. Δε θέλουν να ζουν άλλο τη ζωή της κάλτσας (η καθεμιά για τον δικό της λόγο) κι έτσι επαναστατούν και δραπετεύουν αναζητώντας μια καλύτερη ζωή!

Μ’ αυτό τον τρόπο, η μια γίνεται πολιτικός, η άλλη διάσημη σταρ, η παράλλη σύμβουλος του βασιλιά, η κόκκινη γίνεται τριαντάφυλλο στη θέση ενός μαδημένου τριαντάφυλλου, η πράσινη γίνεται νταντά στα κορακόπουλα, η φιστικί εξελίσσεται σε ντετέκτιβ, η πουά σε εμψυχώτρια στο νοσοκομείο και πάει λέγοντας. Όσες οι κάλτσες που επιχείρησαν την έξοδο από το κλειστό σύμπαν του καλαθιού με τα άπλυτα, τόσες και οι τύχες τους. Με άλλα λόγια, όσοι κι οι άνθρωποι, τόσες κι οι τύχες τους, αρκεί να αποφασίσουν να φύγουν από την ασφάλεια του περιβάλλοντος στο οποίο έτυχε να βρεθούν και να αποτολμήσουν το μεγάλο βήμα προς τα έξω!

Καλοί οι παραλληλισμοί και τα ηθικά διδάγματα –δε λέω–, αλλά αυτό που κάνει το βιβλίο μοναδικό είναι η έξαλλη φαντασία της συγγραφέα, η οποία  δε γνωρίζει κανέναν απολύτως φραγμό και καταφέρνει με το πιο «ευτελές» καθημερινό υλικό να δημιουργήσει ένα εκρηκτικό σύμπαν, όπως ακριβώς κάνουν και τα παιδιά όταν βρίσκουν τον χρόνο και την ελευθερία να ξεδιπλώσουν τη φαντασία τους. Με αφορμή τις χαμένες κάλτσες, η Μπεντνάρεκ στήνει έναν κόσμο καλοσυνάτο από τον οποίο δε λείπουν οι κακοτοπιές, μόνο που τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει την κάθε κάλτσα στην αναζήτηση της τύχης της. Και θα τη βρει, ακόμα κι αν χρειαστεί να γυρίσει πίσω, όπως κάνει η ριγέ κάλτσα με τη μαύρη άγκυρα, όταν διαπιστώνει ότι ο καπετάνιος του πλοίου πάνω στο οποίο ταξιδεύει δεν πρόκειται να λοξοδρομήσει, ή η γκρίζα, μάλλινη, τραχιά κάλτσα, όταν ξηλώνεται για να γίνει μέρος ενός ζεστού πουλόβερ, αποδεικνύοντας ότι όλα είναι πιθανά στη ζωή!

Με την ελευθερία που της δίνει η ικανότητά της να αφήνει απλαισίωτη τη φαντασία της, όπως θα έκανε ένα παιδί πριν κατακτήσει τη λογική σκέψη, η Μπεντνάρεκ δημιουργεί ένα αξιοζήλευτο βιβλίο για αναγνώστες κάθε ηλικίας, που είναι αστείο όσο δεν πάει, αλληγορικό αν αυτό επιθυμεί ο ενήλικος που το διαβάζει, απελευθερωτικό γιατί μπορείς να νιώσεις το ξεχαρβάλωμα της λογικής σε κάθε του ιστορία, γεμάτο έμπνευση, τρυφερότητα και αλήθεια, καθώς καταπιάνεται με όλα όσα μπορούν να περάσουν από το μυαλό ενός ανθρώπου που  δε φοβάται να λειτουργήσει συνειρμικά, εφόσον διαθέτει τη βάση που μπορεί να τον οδηγήσει στη συναρμολόγηση ενός αρμονικού αφηγηματικού συνόλου.

Με λίγα λόγια, το Δέκα κάλτσες (τέσσερις δεξιές και έξι αριστερές) σε απίστευτες περιπέτειες είναι ένα πολύτιμο βιβλίο για αναγνώστες κάθε ηλικίας. Τα παιδιά θα το απολαύσουν επειδή απενοχοποιεί τις κρυφές τους σκέψεις και γονιμοποιεί τη φαντασία τους, οι ενήλικοι θα το απολαύσουν για την ελευθερία και τη χαρά που αποπνέει κάθε του σελίδα. Διαβάστε το δυνατά!

 

Προηγούμενο
Επόμενο


Page generated: 21/09/2020 02:39:42