Κατηγορίες

Άρθρο

Η δημιουργική περιέργεια του κυρίου Ούλοφ και  το υπαινικτικό πενάκι του κυρίου Ριντέλ

Η δημιουργική περιέργεια του κυρίου Ούλοφ και το υπαινικτικό πενάκι του κυρίου Ριντέλ

 (ανάγνωση δεύτερη της σειράς των εικονογραφημένων αφηγημάτων Ούρσουλα του Κρις Ριντέλ)

 Γράφει ο Φίλιππος Μανδηλαράς

Πες ότι δεν ξέρεις να διαβάζεις. Ή ότι δεν έχεις καμία διάθεση να διαβάσεις σήμερα.

Πες ότι σήμερα έχεις κέφι να ξεφυλλίσεις ένα βιβλίο, να χαζέψεις τις εικόνες του, ν’ αφεθείς στην ιστορία που αφηγούνται αυτές κι όχι στο κείμενο που τις συνοδεύει.

Και σου τυχαίνει κάποιο από τα βιβλία της Ούρσουλα.

Και σε συνεπαίρνει αυτός ο αλλόκοτος, αυθαίρετος και προκλητικός στον πλούτο του μικρόκοσμος της ηρωίδας. Όλοι αυτοί οι χαρούμενοι άνθρωποι που μπαινοβγαίνουν σπίτι της, όλοι αυτοί που συναντάει στον δρόμο, στα καφέ, στο σχολείο ή στα ταξίδια της.

Κι έπειτα προσέχεις το μαλλιαρό εκείνο πλάσμα που κινείται αυθάδικα στον χώρο, στέκεται δίπλα στην ηρωίδα, συνδιαλέγεται μαζί της και κάποιες φορές απομονώνεται σ’ ένα αδειανό δωμάτιο όπου βρίσκεται μόνο ένα τεράστιο κουβάρι σπάγκος κι ένας ναυτικός σάκος μεγαλύτερος από το μπόι του. Τα μάτια του πλάσματος δεν τα βλέπεις σχεδόν ποτέ με τόσα μαλλιά που φυτρώνουν στο αδύνατο κορμί του, αλλά πολύ γρήγορα αντιλαμβάνεσαι ότι θα πρέπει να είναι θλιμμένα. Κι έπειτα βλέπεις το πλάσμα να κινείται στην πόλη, στην εξοχή, στις θάλασσες, παράλληλα με την ηρωίδα αλλά σπάνια μαζί, να σταματά και να επεξεργάζεται μικρολεπτομέρειες στις οποίες δε δίνει σημασία εκείνη, να απομονώνει στοιχεία από το περιβάλλον που είναι πάντοτε στην άκρη του κάδρου, να βγαίνει κάποιες φορές απ’ αυτό ακολουθώντας κάποιο ζώο, πλάσμα ή άνθρωπο, να σκαρφαλώνει στην ταράτσα του μεγάρου όπου ζει για να απολαύσει τη μοναξιά του κάτω από τη βροχή που τόσο αντιπαθεί…

Μέχρι που σε ένα βιβλίο της σειράς (Η Ούρσουλα ταξιδεύει στη θάλασσα) βλέπεις ένα πανομοιότυπο, πολύ μοναχικό, πολύ μεγαλύτερο και πολύ πιο θλιμμένο εαυτό του, βλέπεις άλλα πλάσματα σαν αυτό να διασχίζουν παγωμένες ερήμους και να προβάλλουν μέσα από αδιόρατες τρύπες στη γη, ενώ στο Η Ούρσουλα, ο κύριος Μοβ και το Σαφάρι Πόλης βλέπεις ένα όμοιο μαλλιαρό πλάσμα, πιο σκούρο στα χρώματα και πιο γελαστό, να διασχίζει την είσοδο του μεγάρου και να βγαίνει στον δρόμο κρατώντας το χέρι της κυρίας του, ενός κοριτσιού όμοιου με την Ούρσουλα... Κι εκεί πια σε πιάνει η περιέργεια και θες να μάθεις τι λέει το πλάσμα, πώς συμμετέχει στην ιστορία, τι ρόλο έχει, γιατί είναι θλιμμένο και γιατί απόμακρο. Τι είναι, τέλος πάντων, αυτό το πλάσμα που θυμίζει σχεδόν σκύλο και σχεδόν μοιράζεται τη ζωή της Ούρσουλα;

Έτσι, ψάχνοντας στις λέξεις της κάθε ιστορίας, αντιλαμβάνεσαι σιγά σιγά ότι το πλάσμα δε μιλάει ποτέ. Συναισθάνεται, συμπάσχει, συντροφεύει και, κυρίως, προσφέρει στην Ούρσουλα την ευκαιρία να απαγκιστρωθεί από τον μαγικό κόσμο του διαμερίσματος 243, στον εικοστό τέταρτο όροφο του μεγάρου Χόφλεν Ντίνκεν όπου κατοικεί. Κι αν η Ούρσουλα δε βρίσκει τον λόγο να το κάνει, κλεισμένη σε έναν ακόμα μαγικό κόσμο απ’ αυτούς που της παρέχουν οι υπερπροστατευτικοί αλλά πάντοτε απόντες γονείς της (όπως συμβαίνει στο Η Ούρσουλα ταξιδεύει στη θάλασσα), φορτώνεται τον σάκο του και φεύγει μόνος υποχρεώνοντάς τη να τον ακολουθήσει έξω, στον αληθινό, ενήλικο κόσμο. Να ενηλικιωθεί.

Αν κάτι χαρακτηρίζει τον κύριο Ούλοφ (αυτό είναι το όνομα του μαλλιαρού πλάσματος) είναι η διαρκής περιέργειά του για τον κόσμο. Κι είναι αυτό που τον φέρνει σε αντίθεση με την Ούρσουλα, η οποία μοιάζει να αρκείται στις απειράριθμες συλλογές αλλόκοτων αντικειμένων που της στέλνουν οι γονείς της από τα ταξίδια τους. Ο κύριος Ούλοφ, παρότι πλάσμα της φαντασίας του Κρις Ριντέλ, ζει στον κόσμο μας. Ή, έστω, στον αλλόκοτα μεταποιημένο κόσμο που έχει πλάσει το πενάκι του δημιουργού του. Η Ούρσουλα όμως, παρότι κορίτσι της πόλης, ζει σε μια προσομοίωσή του. Και δίχως τη δημιουργική περιέργεια του κυρίου Ούλοφ που αποτυπώνεται άριστα από το υπαινικτικό πενάκι του κυρίου Ριντέλ, δίχως την αφήγηση που παρακολουθούμε να εκτυλίσσεται στις εικόνες παράλληλα με την κυρίαρχη αφήγηση, πιθανώς και να μη συνέβαινε απολύτως τίποτα στον θαυμαστό περίκλειστο κόσμο της. Όσο για τον αναγνώστη, θα χρειαστεί πολλές σελίδες ώσπου να καταλάβει ότι η παράλληλη αφήγηση εισχωρεί πλέον στην κυρίαρχη, ότι δεν είναι το θέμα μας τα ποτηράκια, τα καπέλα, τα κρύσταλλα, τα λαμπατέρ, τα γυαλισμένα πόμολα και οι βαρύτιμες πολυθρόνες, αλλά κάτι άλλο που περιμένει εκεί έξω και συνήθως ονομάζεται μοναξιά.

Μοναξιά του Ριρή, του Τσίτσο, του Κόμη, του Πίπη και του Μπίμπι στο Η Ούρσουλα και η συμμορία της Κίτρινης Γάτας, μοναξιά του κυρίου Αμπερκόμπι ή Απαίσιου Μεγαλοπόδαρου Τρολ στο Η Ούρσουλα ταξιδεύει στη θάλασσα, μοναξιά της Σύλβια Φορμπς-Λόρενς ΙΙΙ στο Η Ούρσουλα πάει σχολείο και μοναξιά της Ματζέντα ή Πορφυρής Αλεπούς στο Η Ούρσουλα, ο κύριος Μοβ και το Σαφάρι Πόλης. Μοναξιές που τέμνουν τις παράλληλες μοναξιές της Ούρσουλα και του κυρίου Ούλοφ, και οι οποίες μόνο χάρη στο αστυνομικό δαιμόνιο του μαλλιαρού πλάσματος έρχονται στο φως. Γιατί ο κύριος Ούλοφ δουλεύει μεθοδικά, συλλέγει στοιχεία από την πόλη, τα συγκρίνει, τα συσχετίζει, βγάζει συμπεράσματα, παρακολουθεί, αναρωτιέται και, στο τέλος, πράττει.

Βέβαια, η αστυνομική πλοκή, η περιέργεια του κυρίου Ούλοφ και ο υπαινικτικός τρόπος που τον βάζει ο κύριος Ριντέλ να κινείται, αποτελούν το πρόσχημα για να μιλήσει ο συγγραφέας για αυτό που τον απασχολεί διαρκώς: η μοναξιά, η αποξένωση, οι παρεξηγήσεις που οδηγούν εκεί, τα χρυσά κλουβιά μέσα στα οποία μας αρέσει να κλεινόμαστε και να γουργουρίζουμε δήθεν ευτυχισμένοι, οι αλήθειες που φροντίζουμε να κρύβουμε, η βουερή σιωπή στην οποία μας αρέσει να βυθιζόμαστε παρακολουθώντας τη ζωή να περνάει γύρω μας όπως το ψάρι παρακολουθεί τον κόσμο από τον πάτο του ενυδρείου όπου φιλοξενείται. Μέχρι που γινόμαστε εμείς οι ίδιοι ψάρι κι η γυάλα όλα τα χάδια που μας κρατάνε μακριά από την ενηλικίωση. Ευτυχώς, παντού και πάντα υπάρχουν κύριοι Ούλοφ που μας γαργαλάνε, μας τσιμπάνε, μας ξεβολεύουν, μας τραβάνε έξω θέλοντας και μη. Κι έτσι αφυπνιζόμαστε. Και μεγαλώνουμε. Ευτυχώς!

  

Κρις Ριντέλ, Η Ούρσουλα και η συμμορία της κίτρινης γάτας (Νο 1), Η Ούρσουλα πάει σχολείο (Νο 2), Η Ούρσουλα ταξιδεύει στη θάλασσα (Νο 3), Η Ούρσουλα, ο κύριος Μοβ και το Σαφάρι Πόλης (Νο 4)

Απόδοση: Φίλιππος Μανδηλαράς

Προηγούμενο
Επόμενο


Page generated: 24/06/2019 12:01:20