Κατηγορίες

Άρθρο

Το γάργαρο γέλιο της ύαινας

Το γάργαρο γέλιο της ύαινας

Γράφει ο Φίλιππος Μανδηλαράς

Το μόνο γελαστικό ζώο στη Γη, λέει ο αυθέντης Αριστοτέλης, είναι ο άνθρωπος.

Αιώνες μετά, έρχεται ο σοφός δάσκαλος Ενρί Μπερξόν και πλειοδοτεί: Εκτός από υποκείμενο του γέλιου, ο άνθρωπος είναι και αποκλειστικό αντικείμενό του, καθώς μόνο αυτός (κι ό,τι ανθρωπομορφίζει στην ανάγκη του να φέρει τον κόσμο στα μέτρα του) προκαλεί το γέλιο των ομοίων του.

Με λίγα λόγια, δεν υπάρχει κωμικό έξω από το πλαίσιο που θέτει ο άνθρωπος. Ναι;

Όχι, απαντάει ο κύριος Τζούλιαν Κλαίρυ, ευφάνταστος συγγραφέας της σειράς βιβλίων για παιδιά από οκτώ ετών Οικογένεια Μπολντ, γιατί εκτός από τον άνθρωπο, γελάνε και οι ύαινες.

Τι;

Οι ύαινες δε γελάνε. Οι ύαινες δεν είναι έλλογα όντα για να γελάνε. Οι ύαινες είναι απαίσια, βδελυρά, τεμπέλικα σαρκοβόρα που βαριούνται ακόμα και να κυνηγήσουν και αρκούνται στα απομεινάρια γευμάτων άλλων σαρκοβόρων ή, ακόμα χειρότερα, στην κλοπή θηραμάτων από αυτά. Κι αυτό το γέλιο, που ισχυρίζονται ότι ακούνε όσοι έχει τύχει να παραβρεθούν σε παρόμοια γεύματα, είναι ανατριχιαστικό και μακάβριο, είναι το υπέρτατο όπλο εκφοβισμού της αγέλης που κυκλώνει τον κουρασμένο θηρευτή, με σκοπό να τον εκνευρίσει, να τον πανικοβάλει, να τον αποπροσανατολίσει και, τελικά, να του λεηλατήσει την πολύτιμη λεία.

Ή μήπως δεν είναι έτσι;

Μήπως η εικόνα της ύαινας είναι ακόμα ένα στερεότυπο από αυτά που μας προσφέρει άφθονα η ημιμάθεια της έρευνας στο διαδίκτυο;

Αποκλείεται. Έτσι είναι! Άλλωστε, έχουμε φροντίσει να φορτώσουμε στις ύαινες ακόμα ένα κουσούρι: αυτό της ασχήμιας. Κακομούτσουνες, κακόχρωμες και αναμαλλιασμένες, με τρίχα σαν συρματόβουρτσα και ακαλαίσθητες σκουρόχρωμες βούλες άτακτα σκορπισμένες στο ξεθωριασμένο καφετί τους χρώμα, σέρνουν το καμπουριασμένο σώμα τους σε αναζήτηση πτωμάτων. Πώς γίνεται, λοιπόν, ένα τόσο άσχημο σαρκοβόρο, με τόσο κακό χαρακτήρα και ακόμα χειρότερες συνήθειες, να γελάει; Α-πο-κλεί-ε-ται!

«Το πρώτο πράγμα που πρέπει να καταλάβετε» γράφει ο ευφάνταστος κύριος Τζούλιαν Κλαίρυ μόλις στη σελίδα 10 του εναρκτήριου βιβλίου της σειράς «είναι ότι για κάποιον λόγο τα μυαλά των ανθρώπων έχουνε πάρει πολύ αέρα με το πέρασμα των χρόνων. Έχουν φτάσει πλέον να φαντάζονται ότι είναι πολύ πιο έξυπνοι από όλα τα άλλα ζωντανά πλάσματα.

Αυτό είναι λάθος. […]

Η αλήθεια είναι ότι τα ζώα είναι το ίδιο έξυπνα με τους ανθρώπους, αλλά έξυπνα με διαφορετικούς τρόπους. Τα ζώα μάλιστα πιστεύουν καμιά φορά ότι οι άνθρωποι είναι τα χαζά της φύσης».

Κι έτσι, με συνοπτικές διαδικασίες, ο ανυποψίαστος αναγνώστης της Οικογένειας Μπολντ, όπου πρωταγωνιστεί ένα ζευγάρι ύαινες το οποίο καπηλεύτηκε τα ταξιδιωτικά έγγραφα (και τη ζωή) δύο ταξιδιωτών που είχαν την ατυχή έμπνευση να κολυμπήσουν σε νερά γεμάτα κροκόδειλους, αρχίζει να αμφιβάλει για όσα γνωρίζει. Κι η αμφιβολία δεν αργεί να γίνει πεποίθηση πως, παρά τις απαίσιες συνήθειες και τους «κακούς» τους τρόπους, οι ύαινες είναι φα-ντα-στι-κά πλάσματα, γεμάτα καλή διάθεση να προσαρμοστούν στη ζωή στην πόλη, να υποκριθούν τους ανθρώπους ως την τελευταία λεπτομέρεια, δίχως όμως να ξεχάσουν και το ζώο μέσα τους, ούτε την αδελφοσύνη τους με τα άλλα ζώα.

Αυτό όμως που αποκλείεται να ξεχάσει ο αναγνώστης της σειράς είναι πως οι ύαινες γελάνε με την ψυχή τους, είτε με τα (συνήθως κρύα) ανέκδοτα του κυρίου Μπολντ είτε γιατί έτσι… Γιατί τους αρέσει να γελάνε! Κι έτσι, μαζί με τις ύαινες κι όλη αυτή την απίθανη κιβωτό ζώων που μαζεύεται στο –κατά τα άλλα– φιλήσυχο σπίτι του ειρηνικού προαστίου της βρετανικής πόλης όπου ζουν πλέον, δε θα σταματήσει να ξεκαρδίζεται στα γέλια και να ζητάει κι άλλο γέλιο, κι άλλα αστεία, κι άλλη περιπέτεια, κι άλλη αγωνία μήπως τύχει και τους ανακαλύψουν οι καθωσπρέπει κάτοικοι της πόλης, κι άλλες υπόκωφες κραυγές και εκλάμψεις του ζωικού ενστίκτου τους!

Τελικά είναι οι ύαινες κακά ζώα ή καλά;

Τίποτα από τα δύο. Οι ύαινες είναι διαφορετικά ζώα. Όπως διαφορετικός είσαι εσύ, αναγνώστη, από εμένα που γράφω αυτά εδώ. Οι ύαινες είναι διαφορετικές, αυθεντικές και γάργαρα γελαστές. Σαν παιδιά.

Για σκεφτείτε το!

 

Τζούλιαν Κλαίρυ, Οικογένεια Μπόλντ, τόμος 1Οικογένεια Μπολντ  - Όλοι οι καλοί χωράνε, τόμος 2

Εικονογράφηση (για πολλά γέλια): Ντέιβιντ Ρόμπερτς

Μετάφραση (ευρηματικότατη): Μάνος Τζιρίτας

Προηγούμενο
Επόμενο


Page generated: 20/08/2019 09:05:59